środa, 24 stycznia 2018

Zmiany zachodzące w gruczołach piersiowych w ciąży i po porodzie.


kobieta z wózkiem



Okres ciąży oraz czas bezpośrednio po porodzie to istny kalejdoskop dla kobiecego układu hormonalnego. Zmiany zachodzące w organizmie są tak szybkie i tak różnorodne, że nie sposób za nimi nadążyć. Jednak wszystkie te zmiany mają jedną wspólną cechę- ich głównym zadaniem jest przygotowanie ciała do urodzenia i wychowania potomstwa. 


Skupmy się jednak wyłącznie na procesach związanych z laktacją


Zmiany zachodzące w gruczołach piersiowych w czasie ciąży: 




Już zaledwie po kilku tygodniach od zapłodnienia komórki jajowej kobiece piersi stają się pełniejsze i wrażliwsze na wszelkiego rodzaju bodźce. Pod skórą zaczyna dość wyraźnie rysować się siatka naczyniowa i zwiększa się ukrwienie gruczołu piersiowego. W raz z upływem czasu zmienia się także brodawka- ciemnieje i powiększa się. Pod wpływem progesteronu łożyskowego następuje proliferacja pęcherzyków mlecznych. Natomiast dzięki prolaktynie komórki sekrecyjne osiągają pełną dojrzałość. Pęcherzyki mleczne rozpoczynają wytwarzać mleko przedporodowe (ma to miejsce około 16 tyg. ciąży). Wyżej opisany etap laktacji określany jest mianem laktogenezy I. 

Zmiany zachodzące w gruczołach piersiowych po porodzie: 


Zwiększone stężenie estrogenu i progesteronu w czasie trwania ciąży zapobiega laktogennemu działaniu prolaktyny. W momencie wydalenia przez kobietę łożyska stężenie estrogenu i progesteronu gwałtownie spada, podczas gdy stężenie prolaktyny pozostaje na wysokim poziomie, co wraz ze wzrostem powinowactwa receptorów dla prolaktyny w gruczołach piersiowych bezpośrednio przez porodem skutkuje rozpoczęciem obfitego wytwarzania mleka w 2 i 3 dobie po porodzie. Ten z kolei etap laktacji nazywany jest laktogenezą II; czyli nawałem mlecznym. 

W procesie laktogenezy II, oprócz prolaktyny, ważną rolę odgrywają również insulina oraz hydrokortyzon. Ten moment fizjologiczny następuje niezależnie od ssania piersi przez dziecko, jednak do uzyskania pełnej laktacji konieczna jest odpowiednia stymulacja gruczołu od trzeciej doby, która wpływa na właściwy wyrzut prolaktyny i oksytocyny oraz uruchomienie mechanizmu autokrynnego. 

Proces laktogenezy II może zostać zaburzony przez różnego rodzaju czynniki zarówno ze strony dziecka jak i matki. 

Czynniki okołoporodowe: nieplanowe cesarskie cięcie, stresujący poród, znieczulenie zewnątrzoponowe, zatrzymanie resztek łożyska po porodzie. 

Czynniki ze strony matki: otyłość matki, cukrzyca, nadciśnienie czy niedoczynność tarczycy. 

Czynniki ze strony dziecka: masa dziecka powyżej 4,5 kg, wcześniactwo, choroby lub wady u dziecka. 

Stabilizacja laktacji: 


Przeważnie w okresie pierwszych 2-5 tygodni następuje dostosowanie poziomu wydzielania mleka do potrzeb karmionego „na żądanie” dziecka. Utrzymanie procesu produkcji mleka za odpowiednim, zapewniającym dziecku zdrowy rozwój poziomie przez cały czas karmienia nazywany laktogenezą III. Laktacja na tym etapie regulowana jest przez dobrze działające odruchy prolaktynowy i oksytacynowy.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz