niedziela, 11 lutego 2018

Laktacja- opis i charakterystyka procesu.

dziecko



Laktacja to wieloskładnikowy proces regulowany przez wiele czynników zewnętrznych jak i wewnętrznych i dlatego przebiega on w nieco inny sposób u każdej kobiety. Jedne mają dużo pokarmu i pojawia się on dość szybko, inne trochę mniej i później. Warto więc zapoznać się z przebiegiem tego bardzo ważnego dla nas i naszego dziecka mechanizmu wytwarzania mleka.


Laktacja jest to proces wydzielania mleka przez gruczoły mleczne samic ssaków. Proces ten pojawia się po porodzie i trwa nieprzerwanie przez okres niezbędny do wykarmienia potomstwa.

Narządami, które odpowiedzialne są za produkcję mleka u kobiet są gruczoły piersiowe. Gruczoły te składają się przeważnie z 9 stożkowatych płatów. Płaty natomiast utworzone są z płacików zawierających pęcherzyki mleczne, w których produkowany jest pokarm. Pęcherzyki mleczne zbudowane są z nabłonka wydzielniczego otoczonego siecią komórek mięśniowych. Wyprodukowany w pęcherzykach pokarm przemieszcza się złożoną siecią rozgałęzień przewodów mlecznych do szczytu brodawki piersiowej, gdzie następnie wypływa na zewnątrz. Przewody mleczne mogą zwiększać swoją średnicę, aby odpowiednio adoptować się do zwiększonej ilości napływającego mleka.

Odruchy regulujące proces wytwarzania pokarmu


Proces laktacji jest regulowany na trzech poziomach: 


  • hormonalnym– zależny od hormonów wydzielanych przez gruczoły endokrynne i łożysko; odpowiedzialny za dojrzewanie gruczołu piersiowego w czasie ciąży i uruchomienie laktacji po porodzie, prawidłowa gospodarka hormonalna wpływa na laktację przez cały czas jej trwania,

  • neurohormonalnym – zależny od odruchów prolaktynowego i oksytocynowego; odpowiedzialny za stymulację laktacji w pierwszych tygodniach po porodzie i utrzymanie wytwarzania pokarmu,

  • autokrynnym– umożliwia regulowanie produkcji pokarmu zależnie od stopnia opróżnienia lub przepełnienia gruczołu.

Odruch wytwarzania pokarmu (prolaktynowy):

Ssanie powoduje pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych znajdujących się w skórze brodawki i otoczki. Bodziec ten z kolei powoduje uwalnianie prolaktyny z przedniego płata przysadki mózgowej, która następnie pobudza pęcherzyki mleczne do wytwarzania pokarmu.

Odruch wytwarzania pokarmu może być zaburzony przez czynniki takie jak: dopajanie dziecka, czy podawanie smoczków. Natomiast prawidłowe, częste ssanie pobudza opisywany odruch.


Odruch wypływu pokarmu (oksytocynowy):

Mleko zgromadzone w piersiach nie jest od razu osiągalne. Do jego wypływu potrzebny jest odpowiedni bodziec- ssanie. Drażnienie brodawki piersiowej i ssanie piersi powoduje pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych znajdujących się w skórze brodawki i otoczki. Bodźce są przekazywane do podwzgórza, a następnie do tylnego płata przysadki mózgowej, skąd uwalniana jest oksytocyna. Hormon ten następnie drogą naczyń krwionośnych dociera do gruczołu, gdzie powodując skurcz komórek mioepitelialnych oplatających pęcherzyki i przewody mleczne, pozwala na wypływ mleka. Uruchomienie wypływu mleka jest niezbędne do opróżnienia piersi i nakarmienia dziecka.

Odruch oksytocynowy może być wywołany również przez inne ssanie bodźce np. wzrokowe czy słuchowe. Wystarczy usłyszeć płacz dziecka, pomyśleć o karmieniu lub zobaczyć jak dziecko ssące swój palec, aby uruchomić proces wypływu mleka.

Odruch może być zahamowany przez czynniki takie jak: silny ból, rozdrażnienie, nikotynę i alkohol. Natomiast czynniki takie jak np.: zapewnienie matce spokoju, odprężenie czy masaż mogą z kolei doskonale wpłynąć na pobudzenie wypływu pokarmu.

Regulowanie produkcji pokarmu:


Lokalna lub autokrynna regulacja laktacji jest związana z pojawianiem się w przepełnionej piersi czynnika hamującego wytwarzanie pokarmu (FIL). Jeśli kobieta przez dłuższy czas nie opróżnia piersi to proces produkcji mleka ulega zwolnieniu; i odwrotnie- im częściej mleko jest pobierane z piersi tym intensywniejsza jest jego produkcja.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz